Er zijn veel manieren waarop iemand irritatie kan oproepen.
Deze gaat over het gebruik van taal.
"Jij idioot", "Slappeling!", "Nietsnut!" - dat zulke beledigingen
het zelfrespect kwetsen kan iedereen begrijpen. Maar talloze opmerkingen
zijn subtieler van aard. Zij gaan schuil achter zakelijke formuleringen
en schijnbaar rationele uitspraken.
Enkele voorbeelden.
"In theorie is dat heel goed mogelijk, maar
in de praktijk werkt dat heel anders"
U bent dom
"In werkelijkheid is het toch zo dat"
U bent blind
"Het is toch algemeen bekend"
U weet er niets van
"Laten we eindelijk eens ter zake komen"
U bent een zwetser
Als ik dat alleen al hoor!
U bent incompetent
"Hebt u er wel eens goed over nagedacht,
wat u zegt?" / "meent u dat werkelijk?"
Bent u werkelijk zo dom?"
"Als u goed geluisterd zou hebben..."
Het wezenlijke is u ontgaan
"Zo gaat dat niet, dat is echt onmogelijk"
U begrijpt helemaal niets van de zaak
"Als dit idee werkelijk zou deugen, zou er toch al
lang iemand eerder opgekomen zijn"
U bent een fantast
Wees op uw hoede voor het wapen van ironie.
Het is weliswaar een intellectueel genoegen om naar twee mensen te luisteren
die elkaar ironisch woorden aftroeven.
Maar het is al veel minder
leuk, als één van de partijen de ander niet op
hetzelfde niveau pareren kan. Wie zich als de gekwetste laat kennen
blijkt de zwakkere partij te zijn. En wie grof reageert diskwalificeert
zich omdat hij niet tegen een lolletje kan. Want de ironicus kan steeds
de heilige onschuld spelen: "Maar dat heb ik toch helemaal niet serieus
bedoeld! Kun je soms helemaal niet tegen een grapje?"
Schrap de woordjes "alles", "nooit", "altijd", "telkens", "geen".
In het dagelijkse leven wordt iemands eigenwaarde vaak door negatieve
generalisaties gekwetst. Bijvoorbeeld is u soms alles teveel."
"Jij wilt altijd gelijk krijgen." "Nu moet jij eens je mond
houden! Wie van ons moet
telkens weer zeggen dat....." "Jij
houdt je nooit
aan afspraken." "Jij maakt altijd
voor jezelf een uitzondering en "dit heb ik al duizend keer gezegd."
"Waarom luister je nooit
naar mij."
Herkent u dit gedrag bij uzelf?
- een ander in de rede vallen en het woord overnemen
- onnodige zijpaden inslaan
- muggenzifterij
- doordrammen en stokpaardjes bereiden
- ontoelaatbare versimpelingen, zoals zwart-wit en of-of
- al te vlotte konklusie, zoals ik heb dat eens meegemaakt dat verliep toen zó, dus(!) zal het altijd zo verlopen
Durft u nu nog uw mond open te doen??
Let dan op het volgende:
Vermijd negatieve oordelen
over een persoon.
Richt u op concreet gedrag.
Bron:
Werken met emotionele intelligentie,
Berthold Ulsamer
Groepen leiden en begeleiden,
Guus van Lente